Actueel

milieu, klimaat, fijnstof, geluid

Over tien jaar is afval geen probleem meer

Posted at 11-05-2015 | By : | Categories : Actueel | 0 Comment

 

Gedoe over statiegeld? Over tien jaar lachen we erom, voorspellen de experts. Voor de consument wordt afval een zaak van minder, makkelijker en goedkoper.

De eeuwige kwestie van statiegeld en afval wel/niet weggooien blijft nog wel even ophef veroorzaken. Maar voor groene consumenten die verder kijken is er óók goed nieuws. Over pakweg tien jaar produceren we nog maar een kwart van de hedendaagse hoeveelheid afval. Tegen die tijd hoeven we niet meer naar de plastic-heroesbak, de textielbak en de glasbak omdat al die spullen aan huis worden opgehaald.

De redactie Groen vroeg twee experts eens na te denken over hoe de wereld van de vuilnisbak er in 2025 uit zal zien. In elk geval veel prettiger voor de consument, zegt Wim van Lieshout, directeur van de HVC-groep; de grootste niet-commerciële afvalverwerker van Nederland.

Producenten zullen bij het ontwerpen van hun producten veel beter nadenken over hoe die zullen eindigen als afval. De consument is minder geld kwijt om zijn afdankertjes te laten verwerken. ‘De kosten van de afvalverwerking dalen doordat de waarde van de teruggewonnen materialen sterk toeneemt.’

Ook Adriaan Visser, voormalig algemeen directeur van de grote commerciële afvalverwerker SITA, gaat er van uit dat de hoeveelheid afval in 2025 drastisch zal zijn gereduceerd. ‘Ik denk dat tegen die tijd al het te recyclen spul netjes bij de mensen thuis wordt opgehaald. In één keer. Dat scheelt veel vrachtwagenritjes en menskracht.’

‘Groente, fruit- en tuinafval, plastic, glas, papier, textiel, hup in containertjes of in zakken gescheiden bij de mensen thuis’, voorspelt hij. Het ‘kleine zakje restafval’ dat overblijft, brengt de burger zelf weg als hij de hond uitlaat of een ommetje maakt.

Dat is een opmerkelijk optimistische visie van twee heren die allerminst te boek staan als naïeve dromers. Ze baseren zich op trends die zich nu aftekenen. ‘Een product’, zegt Visser, ‘is in feite niets meer dan een pakketje in elkaar gesleutelde grondstoffen. Die worden schaarser, dus duurder en kunnen technisch vrij gemakkelijk opnieuw worden ingezet in de economie. Als producenten meer werken met ‘design for recycling’ kunnen ze die grondstoffen ook weer uit het product peuteren. Afval bestaat dan straks niet meer. Dat is een leus van de concurrent (Van Gansewinkel, red.), maar hij is goed.’

De waarde van de secundaire grondstoffen zal in 2025 een belangrijkere rol gaan spelen. ‘Nu al krijg je geld terug voor je oude accu vanwege het lood’, weet Van Lieshout. ‘Door goed afvalgedrag te belonen, zal het hergebruik nog belangrijk toenemen. Textiel is nu al 500 euro per ton waard. Van oude kleding maken we straks nieuwe kleding, van oude verf maken we nu al nieuwe verf. Kunststoffen, pet voorop, worden steeds meer waard. En de vijf veelgebruikte plastics scheiden we met steeds hoger rendement van elkaar, waardoor hoogwaardig hergebruik mogelijk wordt en de waarde nog meer toeneemt. En het is evenmin uitgesloten dat je straks je volledig afbreekbare colafles op de composthoop gooit.’

Helemaal vanzelf ontrolt dit afval-scenario zich overigens niet, zeggen Van Lieshout en Visser. De overheid moet het voortouw nemen om producenten tot vernieuwing te prikkelen en consumenten te verleiden tot beter gedrag. Dat kan best in een tijdsbestek van tien jaar, zegt Visser. ‘Tien jaar geleden kondigde de overheid een belasting aan van 80 euro per ton afval dat nog werd gestort. Die stortbelasting gaf een enorme boost aan recycling.’

Eigendom heeft minder waarde bij de jongere generaties. ‘Ze hechten niet aan het bezit van een auto. Ze kopen vervoer’

Dergelijke fiscale maatregelen prikkelen zowel producenten als consumenten. ‘Neem de verwijderingsbijdrage van 150 euro op een auto’, herinnert Visser. ‘Het gaf de autobranche ruimte sloop en demontage goed te regelen. Nu dat op orde is en het hergebruik van een auto 90 procent bedraagt, kan die bijdrage drastisch omlaag. En je levert je oude tv toch nu al in als de producent het nieuwe exemplaar komt afleveren. Dat zal in 2025 met het oog op het WK-voetbal in 2026 nog beter zijn geregeld.’

Trouwens, misschien hebben we tegen die tijd helemaal geen eigen televisie meer. We zullen we veel minder auto’s, televisies, kantoormeubilair of koelkasten zelf willen bezitten, denkt Van Lieshout. ‘Je huurt of least werkruimte inclusief licht op een werkplek, of koeling in huis. De fabrikant van de goederen regelt onderhoud, reparatie en vooral tijdige vervanging als zich een nieuwe, zuiniger koelkast aandient’, zegt Van Lieshout.

Visser ziet het aan zijn kinderen. Eigendom heeft minder waarde bij de jongere generaties. ‘Ze hechten niet aan het bezit van een auto. Ze kopen vervoer. Dat is soms een auto, of ze gaan per vliegtuig en nemen een andere keer weer de trein.’

Pijnlijke vraag: wat gebeurt er dan met die enorme afvalovens die over tien jaar nagenoeg werkeloos zullen zijn? Van Lieshout vult zijn beide afvalcentrales nu al met afval uit Engeland. Maar als over tien jaar alle Europese lidstaten meer hergebruiken, houdt dat een keer op. ‘Niks erg’, vindt Visser. ‘Dan schrijven we die installaties vervroegd af. Over tien jaar is verbranden niet meer wenselijk. Soms gaan dingen voorbij. We zijn ook van de grammofoonplaat via de cd overgegaan op streaming.’

About NitaBouwman

Leave a Comment